Korzenie kultury muzycznej Europy – VII edycja Mid Europe Early Music Festival
Za nami siódma edycja Mid Europe Early Music Festival, edycja niezwykła, może dlatego, że w jej centrum był tym razem najpiękniejszy instrument – ludzki głos, jako emanacja duszy. Śpiew, który rodzi się w ciszy pełnej Obecności i który do niej prowadzi.
– U progu Festiwalu wybrzmiało oratorium Cyrillusa Kreeka „Harfy Babilonu” utkane z psalmów, w fenomenalnym wykonaniu estońsko-włoskiego zespołu Vox Clamantis i trio Marco Ambrosiniego. Następnie prastara pasyjna polifonia Korsyki prezentowana przez Una Fiara Nova i panorama wczesnych śpiewów wielogłosowych w wykonaniu zespołu Jerycho. Całość zwieńczył koncert połączonych chórów – Chóru Postakademickiego z Warszawy i Scholi Cantorum Kielcensis w zróżnicowanym repertuarze o inspiracjach liturgicznych – podsumowuje s. Hanna Szmigielska OSB.
Poza wyżej wymienionymi wykonawcami, nasz Festiwal zaszczycili swoją obecnością także inni wybitni artyści – Arianna Savall, Piotr Domagała, Michał Nagy, Petter Udland Johansen, Marek Toporowski i Darius Klisys, Piotr Baron, Marek Toporowski i Irmina Obońska – Toporowska oraz Joanna Kwinta-Zielińska – dodaje s. Hanna.
Tematem tegorocznej edycji festiwalu były „Korzenie kultury muzycznej Europy” – idea, która prowadziła festiwal przez kolejne epoki, tradycje i miejsca. Od chorału gregoriańskiego i średniowiecznej polifonii, przez muzykę renesansu i baroku, aż po współczesne odczytania dawnego repertuaru – festiwal pokazywał Europę jako wspólnotę kultur, których źródła pozostają ze sobą głęboko powiązane.
Szczególną wartością wydarzenia było połączenie najwyższej jakości artystycznej z dziedzictwem miejsc, w których rozbrzmiewała muzyka. Zabytkowe kościoły, klasztory, bazyliki i historyczne przestrzenie nie były jedynie sceną koncertów. Stawały się ich integralną częścią, pozwalając słuchaczom doświadczać muzyki w kontekście historii i architektury miejsc.
Festiwal konsekwentnie budował również swój międzynarodowy charakter. Spotkanie polskich wykonawców z artystami reprezentującymi różne europejskie tradycje muzyczne przypominało, że kultura europejska nigdy nie była tworem jednorodnym. Jej siła wyrasta z dialogu – między narodami, epokami, językami i tradycjami.
Jednym z najważniejszych nurtów tegorocznego programu było odkrywanie relacji pomiędzy muzyką sakralną, tradycją chorałową i najstarszymi formami europejskiej polifonii. Obok nich pojawiały się tradycje muzyczne różnych regionów Europy oraz współczesne interpretacje i improwizacje, pokazujące, że muzyka dawna nie jest muzealnym eksponatem, lecz żywą sztuką zdolną przemawiać do współczesnego odbiorcy.
Ważną rolę odegrały także wydarzenia edukacyjne. Festiwal nie ograniczał się do prezentowania gotowych dzieł i mistrzowskich interpretacji. Tworzył przestrzeń, w której wiedza i doświadczenie mogły być przekazywane kolejnemu pokoleniu muzyków.
Academia Kielcensis 2026
Integralną częścią festiwalowej idei była Academia Kielcensis– międzynarodowa akademia muzyki dawnej, której istotą jest bezpośrednie spotkanie młodych muzyków z mistrzami historycznego wykonawstwa.
Akademia jest szczególnie ważnym elementem działalności festiwalu, ponieważ odpowiada na jedno z najważniejszych wyzwań związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego: jak sprawić, aby tradycja nie tylko przetrwała, ale była przekazywana dalej i pozostawała żywa.
Uczestnicy pracują pod kierunkiem doświadczonych artystów, poznając nie tylko repertuar dawnych epok, lecz także praktykę jego wykonywania. Zajęcia i praca zespołowa prowadzą do koncertów, podczas których młodzi wykonawcy mogą zaprezentować efekty swojej pracy w historycznych przestrzeniach regionu.
Właśnie ten wymiar – mistrz i uczeń, tradycja i przyszłość – nadaje Akademii wyjątkowe znaczenie. Nie chodzi bowiem wyłącznie o naukę techniki wykonawczej. Chodzi o rozwijanie umiejętności słuchania źródeł, rozumienia dawnego języka muzycznego i poszukiwania własnego, współczesnego sposobu jego interpretacji. Akademia staje się dzięki temu miejscem, w którym europejskie dziedzictwo muzyczne przechodzi z ręki mistrza do ręki ucznia czyli z pokolenia na pokolenie.
Festiwal jako przestrzeń dialogu i pamięci
VII edycja Mid Europe Early Music Festival potwierdziła, że muzyka dawna może być znakomitym narzędziem budowania dialogu – zarówno między artystami i publicznością, jak i między regionami oraz europejskimi kulturami.
Istotą festiwalu nie jest więc wyłącznie prezentacja historycznego repertuaru, ale także budowanie żywej relacji między przeszłością a teraźniejszością. W tym sensie „korzenie” nie oznaczają zamknięcia się w przeszłości. Przeciwnie – pozwalają lepiej zrozumieć, skąd przychodzimy, co nas łączy i jakie wartości chcemy przekazać następnym pokoleniom.
VII edycja festiwalu była kolejnym krokiem w budowaniu wydarzenia o wyraźnym profilu artystycznym, edukacyjnym i kulturotwórczym. Łącząc muzykę, dziedzictwo, edukację i międzynarodową współpracę, Mid Europe Early Music Festival stanowi ważne miejsce spotkania z europejską kulturą muzyczną.
Tegoroczna edycja pozostawiła po sobie nie tylko wspomnienie koncertów. Pozostawiła pytania o źródła naszej kultury, o odpowiedzialność za dziedzictwo i o to, w jaki sposób możemy przekazać je dalej. Bo korzenie nie służą temu, by zatrzymać drzewo w przeszłości – to dzięki nim może ono rosnąć. Podobnie z dziedzictwem kultury.I właśnie tę ideę – pamięci, ciągłości i przyszłości – niesie ze sobą Mid Europe Early Music Festival.
Festiwal wsparli: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Miasto Kielce, Starostwo Powiatowe Olsztyn, Odlewnie Starachowice, Kopalnia Morawica, Specjalna Strefa Ekonomiczna Starachowice oraz sponsorzy prywatni.
(mr)
